Plavuizen verven & coaten – Veelgestelde vragen

Een plavuis is een vlakke, meestal vierkante vloertegel van klei of porseleinaarde — hard en vaak rood (terracotta) of grijs; geglazuurde plavuizen zijn er in meer kleuren. Ze zijn doorgaans niet groot (vaak 20 x 20 cm) en minder glad en recht dan fabriekstegels. Ongeglazuurde (terracotta) plavuizen zijn van nature poreus en hebben vroeger vaak een olie- of wasbehandeling gehad.

Let op: verft u dekkend, dan geeft de coating een effen kleur en verdwijnt het oorspronkelijke uiterlijk van de plavuis. Wilt u de look van de plavuis bewaren, kies dan voor een transparante coating.

Plavuizen zijn dikke, zwaar gebakken tegels die doorgaans goed vastzitten. Ze verwijderen en vervangen is zwaar en kostbaar: breekwerk, afvoer, egalisatie, nieuwe tegels en tegelwerk lopen al snel op tot meerdere duizenden euro's per ruimte — los van de aanzienlijke overlast.

Verven biedt een sneller en goedkoper alternatief wanneer de plavuizen nog vlak en stevig vastzitten. U kiest zelf de kleur — uit vrijwel alle RAL- en NCS-kleuren — en de vloer heeft na een week weer zijn volledig gebruik terug. Een bijkomend voordeel: de nieuwe coating geeft de vloer een gesloten, makkelijker schoon te houden oppervlak. Verouderde terracottavloeren met een doorgewinterd uiterlijk kunnen zo in één weekend een volledig andere uitstraling krijgen.

Realiseer u wel: dekkend verven geeft een effen kleur. Het ruige, onregelmatige karakter van de originele plavuis verdwijnt onder de coating. Wilt u dat karakter bewaren, kies dan voor de transparante variant.

Bepaal eerst het type met de watertest: trekt het water in en kleurt de plavuis donker, dan is hij poreus; blijft het water als druppel liggen, dan is hij hard of geglazuurd (vloeistofdicht). Dit onderscheid bepaalt welke primer u nodig heeft:

• Poreuze plavuizen — gebruik Inno Vloerprimer 2K als grondlaag; circa tien uur later overschilderbaar, tweede laag de volgende dag.
• Harde of geglazuurde plavuizen — gebruik Inno Tegelprimer, zeer dun aanbrengen met een doek; na één uur de eerste laag coating aanbrengen, tweede laag een dag later.
• Eerder geverfde plavuizen — geen tegelprimer nodig: goed schoonmaken, opschuren tot een ruw toplaagje en de coating direct aanbrengen.

Voer de watertest op meerdere plekken uit — ook in de voegen. Zijn de plavuizen vroeger geïmpregneerd of geolied, dan kunnen ze oppervlakkig gesloten lijken maar toch poreus zijn. Twijfelt u? Schuur een klein hoekje op en doe de test opnieuw op het opgescuurde oppervlak.

Plavuizen liggen vaak in keuken en badkamer, waar vuil en huidvet de hechting tegenwerken. Ontvet de vloer altijd grondig voor aanvang. Gebruik Inno Ontvetter — gewone reinigingsmiddelen verwijderen niet al het vet, zeker niet uit de voegen. Spoel na met schoon water en laat de vloer volledig drogen.

Verwijder ook eventuele was- of olieresten van eerder onderhoud: die belemmeren de hechting evenzeer. Op terracotta plavuizen die vroeger regelmatig met bijenwas of vloerolie zijn behandeld, kan dit een extra intensieve ontvetting vergen — meerdere rondes Inno Ontvetter en goed naspoelen.

• Zijn er loszittende of aangetaste plavuizen? Repareer deze eerst voor u begint met verven. Een loszittende plavuis verft u nooit vast — de coating scheurt mee los.
• Zijn er diepe scheuren of gaten? Vul deze op met een geschikte reparatiemortel en laat volledig uitharden voor u verdergaat.

De primer is op plavuizen net zo onmisbaar als op alle andere moeilijk hechtende ondergronden. Sla deze stap nooit over, ook niet als de plavuizen er schoon uitzien:

• Inno Tegelprimer — voor niet-poreuze of geglazuurde plavuizen. Breng flinterdun aan met een droge doek. De eerste laag coating moet er uiterlijk één uur later op — anders verliest de primer zijn hechtingskracht. Dit is een absolute grens: stel het aanbrengen van de primer niet uit tot vlak voor het einde van de dag als u de coating er niet meer op kunt leggen.
• Inno Vloerprimer 2K — voor poreuze plavuizen. Breng aan met een roller, één laag volstaat. Na circa tien uur overschilderbaar; de tweede laag coating brengt u een dag later aan.

Voor plavuizenvloeren zijn twee typen 2-componenten topcoatings beschikbaar, elk met eigen eigenschappen:

• Polyurethaan (PU) — Inno Topcoat 2K Kleur — UV-bestendig en warmtebestendig. Vergeelt niet bij blootstelling aan zonlicht of vloerverwarming. Dit is de aangewezen keuze voor ruimtes met veel daglicht (ramen op het zuiden of westen), voor woonruimtes en voor vloeren boven vloerverwarming. Ook leverbaar als Inno Topcoat 2K Transparant voor een transparante afwerking.
• Epoxy — uitstekende hechting en slijtvastheid, maar minder UV-bestendig: kan bij langdurige blootstelling aan zonlicht vergelen. Geschikt voor ruimtes zonder direct zonlicht en zonder vloerverwarming, zoals gangen, kelders of bedrijfsruimtes.

In de meeste woonsituaties is Inno Topcoat 2K Kleur (PU-basis) de veiligste keuze: UV-bestendig, niet-vergelend, leverbaar in vrijwel alle RAL- en NCS-kleuren. Voor zwaar industrieel gebruik of bedrijfsruimtes zonder daglicht kan een epoxy-systeem de voorkeur verdienen.

Breng minimaal twee lagen coating aan en houd het aanbevolen verbruik per m² aan — niet te dik, niet te dun. Een te dikke laag droogt ongelijkmatig en kan problemen geven met de hechting van de volgende laag.

• Meng de 2-componenten coating (component A en B) in de juiste verhouding volgens de technische instructies. Gebruik een mengstaaf of langzame boorstaaf. Werk binnen de pot life — de gemengde coating heeft een beperkte verwerkingstijd.
• Eerste laag: breng gelijkmatig aan met een roller, werk in één richting. Laat 24 uur drogen.
• Tweede laag: breng aan loodrecht op de eerste laag voor een egale dekking. Laat wederom 24 uur drogen voor gebruik.

De voegen worden mee geverfd en blijven herkenbaar als voegen — de vloer wordt geen volledig naadloos geheel. Alle coating-varianten zijn leverbaar in vrijwel alle RAL- en NCS-kleuren, en desgewenst transparant.

Na 24 uur is de coating beloopbaar; na 48 uur is lichte belasting mogelijk; volledig uitgehard na circa zeven dagen. Wacht met meubels terugplaatsen en zware belasting tot de vloer volledig uitgehard is.

Houd de ruimte tijdens het drogen goed geventileerd en op kamertemperatuur. Lage temperaturen (onder 10°C) vertragen de uitharding aanzienlijk; verven onder 8°C wordt afgeraden.

Soms is de plavuizenvloer te onregelmatig of te beschadigd om direct te verven. In dat geval kunt u de vloer egaliseren — feitelijk vervangt u de plavuizenvloer door een egalinevloer die over de plavuizen wordt aangebracht. De plavuizen verdwijnen dan onder een laag egaline.

De voorbereiding verloopt als volgt:

• Ruw de tegels op met een boenmachine met een schuurschijf korrel 24.
• Verwijder losse delen en stof door te stofzuigen.
• Naspoelen met schoon water en goed laten drogen.
• Breng een 2-componentenprimer aan voor een goede hechting van de egaline.

Kies vervolgens de juiste egaline voor het eindgebruik van de vloer — er zijn meerdere soorten. De egaline wordt op de behandelde tegels gegoten en met een spatel uitgevlakt, daarna nagerold met een prikroller zodat de laag overal uitvloeit. Dit is secuur werk; bij onvoldoende ervaring is het aan te raden dit uit te besteden aan professionals.

Na het uitharden — reken 1 dag droogtijd per millimeter gestorte laag, dus een egalinelaag van 3 mm heeft drie dagen nodig — wordt de vloer altijd afgewerkt met een vloercoating:

• Voor een transparante betonlook: eerst een 1-componentsprimer (geen zichtbare rolbanen), daarna Inno Topcoat 2K Transparant.
• Voor een dekkende afwerking: eerst een 2-componentenprimer, daarna Inno Topcoat 2K Kleur. In woonruimtes is de PU-coating te verkiezen boven epoxy: beter bestand tegen zonlicht en vergeelt niet door vloerverwarming.

Heeft de plavuizenvloer vloerverwarming? Kies dan altijd Inno Topcoat 2K Kleur. Dit product is bestand tegen de warmte en vergeelt niet. Epoxy-coatings zijn minder geschikt bij vloerverwarming: de warmte kan vergeeling versnellen.

Ook bij ruimtes met veel direct zonlicht — woonkamers, keukens met dakramen of ramen op het zuiden — is Inno Topcoat 2K Kleur de veiligste keuze. UV-bestendige PU-coating behoudt zijn kleur stabiel, ook in lichte tinten als crème of lichtgrijs.

Na volledige uitharding (zeven dagen) is de coating goed bestand tegen normale schoonmaakmiddelen. Gebruik voor dagelijks onderhoud een neutraal reinigingsmiddel met een vochtige mop. Vermijd:

• Schurende middelen of schuursponsjes — die krassen de coating.
• Azijn- of ammoniakreinigers — die tasten de coating op termijn aan.
• Staalwol — kratst het oppervlak en haalt de glans weg.

Krassen door meubelpotem zijn te voorkomen met vilten doppjes. Lokale beschadigingen zijn bij te werken: schuur de plek licht op, ontvetten met Inno Ontvetter en breng een nieuwe laag Inno Topcoat 2K Kleur aan.

• Een gewone primer gebruiken op geglazuurde plavuizen — die hecht er niet op; gebruik altijd Inno Tegelprimer op niet-poreuze plavuizen.
• Te lang wachten na het aanbrengen van de tegelprimer — de eerste laag coating moet er binnen één uur op. Na dat uur verliest de primer zijn hechtingskracht.
• Vet niet grondig verwijderen — ook in de voegen; gebruik altijd Inno Ontvetter, nooit gewone schoonmaakmiddelen.
• Was- of olieresten niet verwijderen — terracotta plavuizen zijn vaak vroeger behandeld met olie of was; dit moet volledig worden ontvetten voor de primer grip kan maken.
• Slechts één laag aanbrengen — altijd twee lagen, anders is de dekking en duurzaamheid onvoldoende.
• Onvoldoende droogtijd tussen de lagen — houd 24 uur aan tussen eerste en tweede laag.
• Te vroeg zwaar belasten — de vloer is na 24 uur beloopbaar maar pas na zeven dagen volledig uitgehard. Meubels eerder terugplaatsen geeft indrukken.